مقاله‌ها

مقالات آموزشی و راهکارهای تخصصی در زمینه مشاوره، روانشناسی، مهارت‌های زندگی و رشد فردی

اعتیاد نامزد | تشخیص و تعامل

یکی از ملاک‎هایی که دختران و پسران در ازدواج باید به آن توجه کنند، سلامت جسمی و روانی است و از این نظر باید به اطمینان نسبی برسند. اعتیاد به مواد مخدّر هم سلامت جسمانی و روانی فرد را به خطر می اندازد و هم سلامت جسمی و روانی خانواده و اطرافیان را تهدید می‏کند.

اعتیاد نامزد | تشخیص و تعامل

بهتر است ابتدا تردیدتان درباره ابتلای او را به حداقل برسانید و در گام بعدی رابطه‎ای را بپذیرید که فردی معتاد در آن حضور دارد تا بتوانید متناسب با آن در پی راه حل باشید. خوب است بدانید وقتی با شخصی معتاد نامزد می‎شوید در واقع مانند این است که با آتش بازی میکنید و به احتمال قوی خواهید سوخت در صورت ادامه رابطه به این شکل صدمه خواهید دید معتادها نیز باید این حقیقت را بدانند که به آنهایی که دوستشان دارند لطمه می‎زنند.

وقتی نامزدتان معتاد است شما در مثلثی عشقی قرار گرفته اید شما نامزدتان و آنچه که او به آن اعتیاد دارد به عبارت دیگر او به چیزی غیر از شما هم عشق میورزد این ماده - به میزان اعتیاد - وقت ، توجه و روح او را از شما منحرف می‎کند.

اثر دیگر اعتیاد بر رابطه تان این است که توانایی های نامزدتان برای خَلق صمیمیت و نزدیکی بیشتر با شما را مختل میکند. توانایی احساسی کسانی که به طور منظم از مواد مخدر استفاده میکنند، به مرور کم رنگ و کم رنگ تر، و به تدریج بی حس و کرخت میشوند. اعتیاد، آنان را از نظر روحی - عاطفی نیز سرد و بی روح میکند؛ چنان که برایشان سخت است مسائل را همان گونه که شما می بینید درک کنند و سرانجام به جایی میرسید که احساس تنهایی می کنید.

در واقع اداره روابط به اندازه کافی دشوار است و دشوارتر از همه اینکه دانسته و به عمد خود را درگیر کسی کنید که اعتیاد او را به بردگی کشانده است. آیا این بدین معناست که معتادان استحقاق دوست داشته شدن را ندارند؟ البته که نه آنها باید بهبود یافته، اصلاح شوند و خود را از اعتیاد برهانند. افزون بر این پیش از آنکه بتوانند رابطه‎ای سالم با کسی داشته باشند باید درد و رنج نهفته در پشت اعتیادشان را درک کنند.

اما درباره چگونگی اطمینان به ابتلا یا عدم ابتلای نامزدتان مشکل است بتوان کاری کرد که فرد معتاد به اعتیاد خود اعتراف کند؛ زیرا اعتراف به ،اعتیاد به معنای اعتراف به این واقعیت است که فردی ضعیف النفس است؛ این نیز به نوبه خود تجربهای وحشت انگیز و تحقیرآمیز است . تغییرات خُلق و خو، شایعترین نشانه مصرف است. فرد در طی روز میتواند تغییرات بارز و بیش از حدی در خُلق و رفتار داشته باشد. حتی گاه این افراد هنگام مصرف مواد بسیار مهربان و پرتوجه میشوند؛ همچنین در ساعت نیاز به مصرف ،مواد تحریک پذیری شایع است. آنان در ساعات خاصی به تنهایی نیاز دارند و از بودن کنار خانواده به هر دلیل امتناع میکنند و از جمع هایی که به حضور مداوم و طولانی مدت نیاز دارد میگریزند که نمونۀ آن رفتن به سفرهای دسته جمعی است.

مشکلات خواب به صورت کم ،خوابی پرخوابی به هم خوردن ساعات معمول خواب و بیداری خواب آلودگی روزانه و بیداریهای شبانه و نیز کاهش و افزایش وزن و اشتها میتواند با انواع مواد دیده شود. تغییر در رفتار جنسی اعم از میل یا تحریک جنسی رخ میدهد. مصرف بعضی از مواد بوی خاصی دارد که از لباس و وسایل شخص استشمام میشود. در چهرۀ برخی مصرف کنندگان نیز میتواند تغییراتی را به صورت کبودی دور چشم فرورفتن گونهها آسیبهای دندانی و تیرگی لبها مشاهده کرد. در معتادان تزریقی آثار تزریق روی دستها ،بازوها نقاط غیر معمول در کشاله ران یا گردن دیده میشود که میتواند با لباس یا خالکوبی پوشانیده شود. گاهی نیز صدای مصرف کنندگان استنشاقی تو دماغی می‎شود.

برای مصرف بعضی از مواد وسایل خاصی به کار می رود؛ برای نمونه دیدن سوزن سوخته ، کاغذهای لوله شده دستمال نیم سوخته و ابزار شیشهای خاص میتواند شک برانگیز باشد البته درباره این نشانه ها قطعاً نمی شود اظهار نظر کرد. در برخی افراد نشانه های مشابهی وجود دارد که به سبب مصرف مواد نیست و در مقابل مصرف کننده هایی هستند که شدت علایم در آنان قابل ملاحظه نیست.

توجه کنید هیچ فردی حتی پزشک با وجود نشانه های بالینی و مشکوک درباره مصرف کردن یا مصرف نکردن، بدون آزمایش نمیتواند اظهار نظر قطعی کند خوش بینی و بدبینی بیش از حد به فردی که قرار است با وی ازدواج کنید میتواند زندگی آینده شما را تحت الشعاع قرار دهد. در ادامه به مواردی اشاره میکنیم که شایسته است در نوع تعامل با نامزدتان به آنها توجه کنید:

1. از حدس و گمان درباره اعتیاد نامزدتان پیروی نکنید؛ زیرا حدس و گمان مانند موریانهای روابط بین نامزدها را تخریب می‎کند.

2. اگر به اعتیاد همسرتان مطمئن ،شدید خود را نبازید؛ زیرا در هر صورت رابطۀ شما و او ظرفیتی دارد که میتوان امیدوار بود بتوانید در اصلاح رفتار نامزدتان اقدامات مؤثری انجام دهید

3. واكنش لحظه ای شتاب زده هیجانی و احساسی نشان ندهید. تا زمانی که با روان شناس ماهری در زمینه درمان اعتیاد مشورت نکرده اید، واکنشی از خود نشان ندهید در بسیاری از مواقع واکنشهای اشتباه باعث بروز مشکلات بعدی و اختلافهای عمیق تر میشود و مشکل را پیچیده تر میکند؛ بنابراین از انجام هرگونه عکس العمل هیجانی، لحظه ای، عاطفی و هرگونه اقدام مانند صحبت کردن آزمایش اعتیاد گرفتن، دعوا و قهر کردن پیش از راهنماییهای لازم جداً بپرهیزید.

4. خونسردی خود را حفظ کنید و به خود مسلط باشید بسیاری از مشکلاتی که تصور میکنیم بدون راه حل و درمان است راه حل منطقی دارد. شاید شما اشتباه فکر میکنید یا هنوز خطری متوجه زندگی شما نیست.

5. بکوشید با افزایش اطلاعات خود درباره اعتیاد او را بیشتر درک کنید.

6 از جمله موارد مهمی که شما و گاه دیگران به عنوان اطرافیان معتاد باید به آن توجه کنید یادگیری شیوه رفتار درست با اوست؛ زیرا رعایت نکردن این نکات آثار و پیامدهای سنگینی را برای شما نامزد و خانواده ها به همراه خواهد داشت .

7. زمانی که وی تحت تأثیر مواد مخدر است هرگز با او بحث نکنید .

8 . بکوشید خودتان و اطرافیان با نوع گفتار یا عملکردتان وی را عصبانی نکنید؛ زیرا همین موضوع بهانه ای برای مصرف مواد در اوخواهد شد.

9. کاری کنید که وی عواقب اشتباهاتش را ببیند و بفهمد تنها خود اوست که میتواند وضعیت را از نابسامانی برهاند.

10. او را با دیگران مقایسه نکرده سرزنشش نکنید؛ زیرا راندن طعنه زدن مسخره کردن زخم ،زبان ،توهین تحقیر و.... فقط شرایط را بدتر میکند.

11. با توجه به اینکه روی آوردن افراد به اعتیاد عللی گوناگون دارد و تنها در مشاوره حضوری با افراد خبره شناسایی و رفع میشود اگر ابتلای نامزدتان قطعی شد به هر نحوی که شده با کمک هر کسی که نامزدتان از وی حرف شنوی (دارد او را به سوی مراکز ترک اعتیاد راهنمایی کنید تا درصورت ترک وی ریشهٔ نگرانیهای شما نیز بخشکد.

12 . فراموش نکنید گاه قدرت اعتیاد از قدرت عشق قوی تر است؛ بنابراین این گونه نیندیشید که پس از ازدواج مشکل خود به خود برطرف خواهد شد.

13. به او بگویید زندگی با اعتیاد برایتان دشوار است.

14 . به او بگویید تنها به شرطی با او خواهید ماند که با ترک کردن و کمک گرفتن موافق باشد و سریع اقدام کند.

15. به او بگویید اگر فوراً کمک نگیرد او را ترک خواهید کرد و هرگز بازنخواهید گشت.

16 . به گفته خود پایبند باشید و چنانچه کمک نگرفت، فرصت دوباره ای به او ندهید و او را ترک کنید .

17. هرگز دوباره بازنگردید؛ مگر اینکه نامزدتان سالم، عاری از اعتیاد و هشیار شده باشد و در برنامه بهبودی خود فعالانه شرکت کند همچنین باید تغییراتی چشمگیر در رفتار نگرش و طرز برخورد او دیده شود. از آنجا که احتمال بازگشت وجود دارد، بهتر است حداقل شش ماه از پاکی و دوری او از استعمال مواد گذشته باشد.

درباره این موضوع نیاز به مشاوره دارید؟گفت‌وگو با مشاور